حالت‌های اسم در ترکی استانبولی

ismin hâlleri

در ترکی، برای بیان نقش اسم و معنی‌هایی مانند «به»، «در» و «از»، به آخر اسم پسوند اضافه می‌شود. یک بار یاد بگیرید، برای همهٔ اسم‌ها کار می‌کند.

جدول کامل — -di'li geçmiş zaman۷۸ شکل

معنی -di'li geçmiş zaman ←
شمار اسم
حالت‌های اسم -di'li geçmiş zaman — مفرد
ملکی─حالت ساده-iمفعول مستقیم-eبه‌سوی-deدر / مکان-denاز-inملکی / اضافه
بدون ملکی-di'li geçmiş zaman-di'li geçmiş zamanı-di'li geçmiş zamana-di'li geçmiş zamanda-di'li geçmiş zamandan-di'li geçmiş zamanın
من-di'li geçmiş zamanım-di'li geçmiş zamanımı-di'li geçmiş zamanıma-di'li geçmiş zamanımda-di'li geçmiş zamanımdan-di'li geçmiş zamanımın
تو-di'li geçmiş zamanın-di'li geçmiş zamanını-di'li geçmiş zamanına-di'li geçmiş zamanında-di'li geçmiş zamanından-di'li geçmiş zamanının
او-di'li geçmiş zamanı-di'li geçmiş zamanını-di'li geçmiş zamanına-di'li geçmiş zamanında-di'li geçmiş zamanından-di'li geçmiş zamanının
ما-di'li geçmiş zamanımız-di'li geçmiş zamanımızı-di'li geçmiş zamanımıza-di'li geçmiş zamanımızda-di'li geçmiş zamanımızdan-di'li geçmiş zamanımızın
شما-di'li geçmiş zamanınız-di'li geçmiş zamanınızı-di'li geçmiş zamanınıza-di'li geçmiş zamanınızda-di'li geçmiş zamanınızdan-di'li geçmiş zamanınızın
آن‌ها-di'li geçmiş zamanları-di'li geçmiş zamanlarını-di'li geçmiş zamanlarına-di'li geçmiş zamanlarında-di'li geçmiş zamanlarından-di'li geçmiş zamanlarının

جمع و ملکیِ «آن‌ها» روی هم تکرار نمی‌شوند؛ یک شکل می‌تواند هر دو معنی را برساند.

شش حالت

با واژهٔ ev (خانه)

  1. حالت ساده

    yalın hâl

    ─

    evخانه

    «این خانه خیلی قشنگ است.»

    “Bu ev çok güzel.”

  2. مفعول مستقیم

    belirtme hâli

    -i
    • -ı
    • -i
    • -u
    • -ü

    eviخانه را

    «خانه را خریدیم.»

    “Evi satın aldık.”

  3. به‌سوی

    yönelme hâli

    -e
    • -a
    • -e

    eveبه خانه

    «دارم می‌روم خانه.»

    “Eve gidiyorum.”

  4. در / مکان

    bulunma hâli

    -de
    • -da
    • -de
    • -ta
    • -te

    evdeدر خانه

    «کسی در خانه نیست.»

    “Evde kimse yok.”

  5. از

    ayrılma hâli

    -den
    • -dan
    • -den
    • -tan
    • -ten

    evdenاز خانه

    «از خانه بیرون آمدم.»

    “Evden çıktım.”

  6. ملکی / اضافه

    tamlayan hâli

    -in
    • -ın
    • -in
    • -un
    • -ün

    evinخانهٔ …

    «درِ خانه باز است.»

    “Evin kapısı açık.”

چرا پسوند تغییر می‌کند؟

هماهنگی مصوت یعنی پسوند از آخرین مصوتِ کلمه پیروی می‌کند. برای پسوند مکان، دو شکل داریم:

eiöü-de
  • evevde
  • gözgözde
aıou-da
  • okulokulda
  • kızkızda

پسوندهای دارای i چهار شکل دارند: ı / i / u / ü. پسوند مکان پس از صامت‌های بی‌صدا با t شروع می‌شود؛ مانند kitapta.

سه کلمه که فرق دارند

  • kitap

    مفعولی: kitabıمکانی: kitapta

    پیش از پسوندی که با مصوت شروع می‌شود، p به b تبدیل می‌شود؛ پیش از t تغییر نمی‌کند.

  • araba

    مفعولی: arabayıمکانی: arabada

    بین دو مصوت، y میانجی می‌آید.

  • ağız

    مفعولی: ağzıمکانی: ağızda

    پیش از پسوند مصوت، مصوتِ هجای آخر می‌افتد.

جمع و ملکی

جمع-ler / -lar

  • evevler
  • kitapkitaplar

ملکی

  • من: evim
  • تو: evin
  • او: evi
  • ما: evimiz
  • شما: eviniz
  • آن‌ها: evleri

ترکیب هر سه

evخانه-lerجمع-imizما-denازevlerimizden

از خانه‌های ما