حالت‌های اسم در ترکی استانبولی

ismin hâlleri

در ترکی، برای بیان نقش اسم و معنی‌هایی مانند «به»، «در» و «از»، به آخر اسم پسوند اضافه می‌شود. یک بار یاد بگیرید، برای همهٔ اسم‌ها کار می‌کند.

جدول کامل — attığı tırnak kadar olamamak۷۸ شکل

معنی attığı tırnak kadar olamamak ←
شمار اسم
حالت‌های اسم attığı tırnak kadar olamamak — مفرد
ملکی─حالت ساده-iمفعول مستقیم-eبه‌سوی-deدر / مکان-denاز-inملکی / اضافه
بدون ملکیattığı tırnak kadar olamamakattığı tırnak kadar olamamakıattığı tırnak kadar olamamakaattığı tırnak kadar olamamaktaattığı tırnak kadar olamamaktanattığı tırnak kadar olamamakın
منattığı tırnak kadar olamamakımattığı tırnak kadar olamamakımıattığı tırnak kadar olamamakımaattığı tırnak kadar olamamakımdaattığı tırnak kadar olamamakımdanattığı tırnak kadar olamamakımın
توattığı tırnak kadar olamamakınattığı tırnak kadar olamamakınıattığı tırnak kadar olamamakınaattığı tırnak kadar olamamakındaattığı tırnak kadar olamamakındanattığı tırnak kadar olamamakının
اوattığı tırnak kadar olamamakıattığı tırnak kadar olamamakınıattığı tırnak kadar olamamakınaattığı tırnak kadar olamamakındaattığı tırnak kadar olamamakındanattığı tırnak kadar olamamakının
ماattığı tırnak kadar olamamakımızattığı tırnak kadar olamamakımızıattığı tırnak kadar olamamakımızaattığı tırnak kadar olamamakımızdaattığı tırnak kadar olamamakımızdanattığı tırnak kadar olamamakımızın
شماattığı tırnak kadar olamamakınızattığı tırnak kadar olamamakınızıattığı tırnak kadar olamamakınızaattığı tırnak kadar olamamakınızdaattığı tırnak kadar olamamakınızdanattığı tırnak kadar olamamakınızın
آن‌هاattığı tırnak kadar olamamaklarıattığı tırnak kadar olamamaklarınıattığı tırnak kadar olamamaklarınaattığı tırnak kadar olamamaklarındaattığı tırnak kadar olamamaklarındanattığı tırnak kadar olamamaklarının

جمع و ملکیِ «آن‌ها» روی هم تکرار نمی‌شوند؛ یک شکل می‌تواند هر دو معنی را برساند.

شش حالت

با واژهٔ ev (خانه)

  1. حالت ساده

    yalın hâl

    ─

    evخانه

    «این خانه خیلی قشنگ است.»

    “Bu ev çok güzel.”

  2. مفعول مستقیم

    belirtme hâli

    -i
    • -ı
    • -i
    • -u
    • -ü

    eviخانه را

    «خانه را خریدیم.»

    “Evi satın aldık.”

  3. به‌سوی

    yönelme hâli

    -e
    • -a
    • -e

    eveبه خانه

    «دارم می‌روم خانه.»

    “Eve gidiyorum.”

  4. در / مکان

    bulunma hâli

    -de
    • -da
    • -de
    • -ta
    • -te

    evdeدر خانه

    «کسی در خانه نیست.»

    “Evde kimse yok.”

  5. از

    ayrılma hâli

    -den
    • -dan
    • -den
    • -tan
    • -ten

    evdenاز خانه

    «از خانه بیرون آمدم.»

    “Evden çıktım.”

  6. ملکی / اضافه

    tamlayan hâli

    -in
    • -ın
    • -in
    • -un
    • -ün

    evinخانهٔ …

    «درِ خانه باز است.»

    “Evin kapısı açık.”

چرا پسوند تغییر می‌کند؟

هماهنگی مصوت یعنی پسوند از آخرین مصوتِ کلمه پیروی می‌کند. برای پسوند مکان، دو شکل داریم:

eiöü-de
  • evevde
  • gözgözde
aıou-da
  • okulokulda
  • kızkızda

پسوندهای دارای i چهار شکل دارند: ı / i / u / ü. پسوند مکان پس از صامت‌های بی‌صدا با t شروع می‌شود؛ مانند kitapta.

سه کلمه که فرق دارند

  • kitap

    مفعولی: kitabıمکانی: kitapta

    پیش از پسوندی که با مصوت شروع می‌شود، p به b تبدیل می‌شود؛ پیش از t تغییر نمی‌کند.

  • araba

    مفعولی: arabayıمکانی: arabada

    بین دو مصوت، y میانجی می‌آید.

  • ağız

    مفعولی: ağzıمکانی: ağızda

    پیش از پسوند مصوت، مصوتِ هجای آخر می‌افتد.

جمع و ملکی

جمع-ler / -lar

  • evevler
  • kitapkitaplar

ملکی

  • من: evim
  • تو: evin
  • او: evi
  • ما: evimiz
  • شما: eviniz
  • آن‌ها: evleri

ترکیب هر سه

evخانه-lerجمع-imizما-denازevlerimizden

از خانه‌های ما