حالت‌های اسم در ترکی استانبولی

ismin hâlleri

در ترکی، برای بیان نقش اسم و معنی‌هایی مانند «به»، «در» و «از»، به آخر اسم پسوند اضافه می‌شود. یک بار یاد بگیرید، برای همهٔ اسم‌ها کار می‌کند.

جدول کامل — av avlanmış, tav tavlanmış۷۸ شکل

معنی av avlanmış, tav tavlanmış ←
شمار اسم
حالت‌های اسم av avlanmış, tav tavlanmış — مفرد
ملکی─حالت ساده-iمفعول مستقیم-eبه‌سوی-deدر / مکان-denاز-inملکی / اضافه
بدون ملکیav avlanmış, tav tavlanmışav avlanmış, tav tavlanmışıav avlanmış, tav tavlanmışaav avlanmış, tav tavlanmıştaav avlanmış, tav tavlanmıştanav avlanmış, tav tavlanmışın
منav avlanmış, tav tavlanmışımav avlanmış, tav tavlanmışımıav avlanmış, tav tavlanmışımaav avlanmış, tav tavlanmışımdaav avlanmış, tav tavlanmışımdanav avlanmış, tav tavlanmışımın
توav avlanmış, tav tavlanmışınav avlanmış, tav tavlanmışınıav avlanmış, tav tavlanmışınaav avlanmış, tav tavlanmışındaav avlanmış, tav tavlanmışındanav avlanmış, tav tavlanmışının
اوav avlanmış, tav tavlanmışıav avlanmış, tav tavlanmışınıav avlanmış, tav tavlanmışınaav avlanmış, tav tavlanmışındaav avlanmış, tav tavlanmışındanav avlanmış, tav tavlanmışının
ماav avlanmış, tav tavlanmışımızav avlanmış, tav tavlanmışımızıav avlanmış, tav tavlanmışımızaav avlanmış, tav tavlanmışımızdaav avlanmış, tav tavlanmışımızdanav avlanmış, tav tavlanmışımızın
شماav avlanmış, tav tavlanmışınızav avlanmış, tav tavlanmışınızıav avlanmış, tav tavlanmışınızaav avlanmış, tav tavlanmışınızdaav avlanmış, tav tavlanmışınızdanav avlanmış, tav tavlanmışınızın
آن‌هاav avlanmış, tav tavlanmışlarıav avlanmış, tav tavlanmışlarınıav avlanmış, tav tavlanmışlarınaav avlanmış, tav tavlanmışlarındaav avlanmış, tav tavlanmışlarındanav avlanmış, tav tavlanmışlarının

جمع و ملکیِ «آن‌ها» روی هم تکرار نمی‌شوند؛ یک شکل می‌تواند هر دو معنی را برساند.

شش حالت

با واژهٔ ev (خانه)

  1. حالت ساده

    yalın hâl

    ─

    evخانه

    «این خانه خیلی قشنگ است.»

    “Bu ev çok güzel.”

  2. مفعول مستقیم

    belirtme hâli

    -i
    • -ı
    • -i
    • -u
    • -ü

    eviخانه را

    «خانه را خریدیم.»

    “Evi satın aldık.”

  3. به‌سوی

    yönelme hâli

    -e
    • -a
    • -e

    eveبه خانه

    «دارم می‌روم خانه.»

    “Eve gidiyorum.”

  4. در / مکان

    bulunma hâli

    -de
    • -da
    • -de
    • -ta
    • -te

    evdeدر خانه

    «کسی در خانه نیست.»

    “Evde kimse yok.”

  5. از

    ayrılma hâli

    -den
    • -dan
    • -den
    • -tan
    • -ten

    evdenاز خانه

    «از خانه بیرون آمدم.»

    “Evden çıktım.”

  6. ملکی / اضافه

    tamlayan hâli

    -in
    • -ın
    • -in
    • -un
    • -ün

    evinخانهٔ …

    «درِ خانه باز است.»

    “Evin kapısı açık.”

چرا پسوند تغییر می‌کند؟

هماهنگی مصوت یعنی پسوند از آخرین مصوتِ کلمه پیروی می‌کند. برای پسوند مکان، دو شکل داریم:

eiöü-de
  • evevde
  • gözgözde
aıou-da
  • okulokulda
  • kızkızda

پسوندهای دارای i چهار شکل دارند: ı / i / u / ü. پسوند مکان پس از صامت‌های بی‌صدا با t شروع می‌شود؛ مانند kitapta.

سه کلمه که فرق دارند

  • kitap

    مفعولی: kitabıمکانی: kitapta

    پیش از پسوندی که با مصوت شروع می‌شود، p به b تبدیل می‌شود؛ پیش از t تغییر نمی‌کند.

  • araba

    مفعولی: arabayıمکانی: arabada

    بین دو مصوت، y میانجی می‌آید.

  • ağız

    مفعولی: ağzıمکانی: ağızda

    پیش از پسوند مصوت، مصوتِ هجای آخر می‌افتد.

جمع و ملکی

جمع-ler / -lar

  • evevler
  • kitapkitaplar

ملکی

  • من: evim
  • تو: evin
  • او: evi
  • ما: evimiz
  • شما: eviniz
  • آن‌ها: evleri

ترکیب هر سه

evخانه-lerجمع-imizما-denازevlerimizden

از خانه‌های ما