حالت‌های اسم در ترکی استانبولی

ismin hâlleri

در ترکی، برای بیان نقش اسم و معنی‌هایی مانند «به»، «در» و «از»، به آخر اسم پسوند اضافه می‌شود. یک بار یاد بگیرید، برای همهٔ اسم‌ها کار می‌کند.

جدول کامل — ay ışığında ceviz silkilmez۷۸ شکل

معنی ay ışığında ceviz silkilmez ←
شمار اسم
حالت‌های اسم ay ışığında ceviz silkilmez — مفرد
ملکی─حالت ساده-iمفعول مستقیم-eبه‌سوی-deدر / مکان-denاز-inملکی / اضافه
بدون ملکیay ışığında ceviz silkilmezay ışığında ceviz silkilmeziay ışığında ceviz silkilmezeay ışığında ceviz silkilmezdeay ışığında ceviz silkilmezdenay ışığında ceviz silkilmezin
منay ışığında ceviz silkilmezimay ışığında ceviz silkilmezimiay ışığında ceviz silkilmezimeay ışığında ceviz silkilmezimdeay ışığında ceviz silkilmezimdenay ışığında ceviz silkilmezimin
توay ışığında ceviz silkilmezinay ışığında ceviz silkilmeziniay ışığında ceviz silkilmezineay ışığında ceviz silkilmezindeay ışığında ceviz silkilmezindenay ışığında ceviz silkilmezinin
اوay ışığında ceviz silkilmeziay ışığında ceviz silkilmeziniay ışığında ceviz silkilmezineay ışığında ceviz silkilmezindeay ışığında ceviz silkilmezindenay ışığında ceviz silkilmezinin
ماay ışığında ceviz silkilmezimizay ışığında ceviz silkilmezimiziay ışığında ceviz silkilmezimizeay ışığında ceviz silkilmezimizdeay ışığında ceviz silkilmezimizdenay ışığında ceviz silkilmezimizin
شماay ışığında ceviz silkilmezinizay ışığında ceviz silkilmeziniziay ışığında ceviz silkilmezinizeay ışığında ceviz silkilmezinizdeay ışığında ceviz silkilmezinizdenay ışığında ceviz silkilmezinizin
آن‌هاay ışığında ceviz silkilmezleriay ışığında ceviz silkilmezleriniay ışığında ceviz silkilmezlerineay ışığında ceviz silkilmezlerindeay ışığında ceviz silkilmezlerindenay ışığında ceviz silkilmezlerinin

جمع و ملکیِ «آن‌ها» روی هم تکرار نمی‌شوند؛ یک شکل می‌تواند هر دو معنی را برساند.

شش حالت

با واژهٔ ev (خانه)

  1. حالت ساده

    yalın hâl

    ─

    evخانه

    «این خانه خیلی قشنگ است.»

    “Bu ev çok güzel.”

  2. مفعول مستقیم

    belirtme hâli

    -i
    • -ı
    • -i
    • -u
    • -ü

    eviخانه را

    «خانه را خریدیم.»

    “Evi satın aldık.”

  3. به‌سوی

    yönelme hâli

    -e
    • -a
    • -e

    eveبه خانه

    «دارم می‌روم خانه.»

    “Eve gidiyorum.”

  4. در / مکان

    bulunma hâli

    -de
    • -da
    • -de
    • -ta
    • -te

    evdeدر خانه

    «کسی در خانه نیست.»

    “Evde kimse yok.”

  5. از

    ayrılma hâli

    -den
    • -dan
    • -den
    • -tan
    • -ten

    evdenاز خانه

    «از خانه بیرون آمدم.»

    “Evden çıktım.”

  6. ملکی / اضافه

    tamlayan hâli

    -in
    • -ın
    • -in
    • -un
    • -ün

    evinخانهٔ …

    «درِ خانه باز است.»

    “Evin kapısı açık.”

چرا پسوند تغییر می‌کند؟

هماهنگی مصوت یعنی پسوند از آخرین مصوتِ کلمه پیروی می‌کند. برای پسوند مکان، دو شکل داریم:

eiöü-de
  • evevde
  • gözgözde
aıou-da
  • okulokulda
  • kızkızda

پسوندهای دارای i چهار شکل دارند: ı / i / u / ü. پسوند مکان پس از صامت‌های بی‌صدا با t شروع می‌شود؛ مانند kitapta.

سه کلمه که فرق دارند

  • kitap

    مفعولی: kitabıمکانی: kitapta

    پیش از پسوندی که با مصوت شروع می‌شود، p به b تبدیل می‌شود؛ پیش از t تغییر نمی‌کند.

  • araba

    مفعولی: arabayıمکانی: arabada

    بین دو مصوت، y میانجی می‌آید.

  • ağız

    مفعولی: ağzıمکانی: ağızda

    پیش از پسوند مصوت، مصوتِ هجای آخر می‌افتد.

جمع و ملکی

جمع-ler / -lar

  • evevler
  • kitapkitaplar

ملکی

  • من: evim
  • تو: evin
  • او: evi
  • ما: evimiz
  • شما: eviniz
  • آن‌ها: evleri

ترکیب هر سه

evخانه-lerجمع-imizما-denازevlerimizden

از خانه‌های ما