حالتهای اسم در ترکی استانبولی
ismin hâlleriدر ترکی، برای بیان نقش اسم و معنیهایی مانند «به»، «در» و «از»، به آخر اسم پسوند اضافه میشود. یک بار یاد بگیرید، برای همهٔ اسمها کار میکند.
جدول کامل — ayvaz, kasap hep bir hesap۷۸ شکل
معنی ayvaz, kasap hep bir hesap ←| ملکی | ─حالت ساده | -iمفعول مستقیم | -eبهسوی | -deدر / مکان | -denاز | -inملکی / اضافه |
|---|---|---|---|---|---|---|
| بدون ملکی | ayvaz, kasap hep bir hesap | ayvaz, kasap hep bir hesapı | ayvaz, kasap hep bir hesapa | ayvaz, kasap hep bir hesapta | ayvaz, kasap hep bir hesaptan | ayvaz, kasap hep bir hesapın |
| من | ayvaz, kasap hep bir hesapım | ayvaz, kasap hep bir hesapımı | ayvaz, kasap hep bir hesapıma | ayvaz, kasap hep bir hesapımda | ayvaz, kasap hep bir hesapımdan | ayvaz, kasap hep bir hesapımın |
| تو | ayvaz, kasap hep bir hesapın | ayvaz, kasap hep bir hesapını | ayvaz, kasap hep bir hesapına | ayvaz, kasap hep bir hesapında | ayvaz, kasap hep bir hesapından | ayvaz, kasap hep bir hesapının |
| او | ayvaz, kasap hep bir hesapı | ayvaz, kasap hep bir hesapını | ayvaz, kasap hep bir hesapına | ayvaz, kasap hep bir hesapında | ayvaz, kasap hep bir hesapından | ayvaz, kasap hep bir hesapının |
| ما | ayvaz, kasap hep bir hesapımız | ayvaz, kasap hep bir hesapımızı | ayvaz, kasap hep bir hesapımıza | ayvaz, kasap hep bir hesapımızda | ayvaz, kasap hep bir hesapımızdan | ayvaz, kasap hep bir hesapımızın |
| شما | ayvaz, kasap hep bir hesapınız | ayvaz, kasap hep bir hesapınızı | ayvaz, kasap hep bir hesapınıza | ayvaz, kasap hep bir hesapınızda | ayvaz, kasap hep bir hesapınızdan | ayvaz, kasap hep bir hesapınızın |
| آنها | ayvaz, kasap hep bir hesapları | ayvaz, kasap hep bir hesaplarını | ayvaz, kasap hep bir hesaplarına | ayvaz, kasap hep bir hesaplarında | ayvaz, kasap hep bir hesaplarından | ayvaz, kasap hep bir hesaplarının |
جمع و ملکیِ «آنها» روی هم تکرار نمیشوند؛ یک شکل میتواند هر دو معنی را برساند.
شش حالت
با واژهٔ ev (خانه)
- ─
حالت ساده
yalın hâl
evخانه
«این خانه خیلی قشنگ است.»
“Bu ev çok güzel.”
- -i
مفعول مستقیم
belirtme hâli
- -ı
- -i
- -u
- -ü
eviخانه را
«خانه را خریدیم.»
“Evi satın aldık.”
- -e
بهسوی
yönelme hâli
- -a
- -e
eveبه خانه
«دارم میروم خانه.»
“Eve gidiyorum.”
- -de
در / مکان
bulunma hâli
- -da
- -de
- -ta
- -te
evdeدر خانه
«کسی در خانه نیست.»
“Evde kimse yok.”
- -den
از
ayrılma hâli
- -dan
- -den
- -tan
- -ten
evdenاز خانه
«از خانه بیرون آمدم.»
“Evden çıktım.”
- -in
ملکی / اضافه
tamlayan hâli
- -ın
- -in
- -un
- -ün
evinخانهٔ …
«درِ خانه باز است.»
“Evin kapısı açık.”
چرا پسوند تغییر میکند؟
هماهنگی مصوت یعنی پسوند از آخرین مصوتِ کلمه پیروی میکند. برای پسوند مکان، دو شکل داریم:
- evevde
- gözgözde
- okulokulda
- kızkızda
پسوندهای دارای i چهار شکل دارند: ı / i / u / ü. پسوند مکان پس از صامتهای بیصدا با t شروع میشود؛ مانند kitapta.
سه کلمه که فرق دارند
kitap
مفعولی: kitabıمکانی: kitaptaپیش از پسوندی که با مصوت شروع میشود، p به b تبدیل میشود؛ پیش از t تغییر نمیکند.
araba
مفعولی: arabayıمکانی: arabadaبین دو مصوت، y میانجی میآید.
ağız
مفعولی: ağzıمکانی: ağızdaپیش از پسوند مصوت، مصوتِ هجای آخر میافتد.
جمع و ملکی
جمع-ler / -lar
- evevler
- kitapkitaplar
ملکی
- من: evim
- تو: evin
- او: evi
- ما: evimiz
- شما: eviniz
- آنها: evleri
ترکیب هر سه
از خانههای ما