حالت‌های اسم در ترکی استانبولی

ismin hâlleri

در ترکی، برای بیان نقش اسم و معنی‌هایی مانند «به»، «در» و «از»، به آخر اسم پسوند اضافه می‌شود. یک بار یاد بگیرید، برای همهٔ اسم‌ها کار می‌کند.

جدول کامل — azıcık aşım ağrısız başım۷۸ شکل

معنی azıcık aşım ağrısız başım ←
شمار اسم
حالت‌های اسم azıcık aşım ağrısız başım — مفرد
ملکی─حالت ساده-iمفعول مستقیم-eبه‌سوی-deدر / مکان-denاز-inملکی / اضافه
بدون ملکیazıcık aşım ağrısız başımazıcık aşım ağrısız başımıazıcık aşım ağrısız başımaazıcık aşım ağrısız başımdaazıcık aşım ağrısız başımdanazıcık aşım ağrısız başımın
منazıcık aşım ağrısız başımımazıcık aşım ağrısız başımımıazıcık aşım ağrısız başımımaazıcık aşım ağrısız başımımdaazıcık aşım ağrısız başımımdanazıcık aşım ağrısız başımımın
توazıcık aşım ağrısız başımınazıcık aşım ağrısız başımınıazıcık aşım ağrısız başımınaazıcık aşım ağrısız başımındaazıcık aşım ağrısız başımındanazıcık aşım ağrısız başımının
اوazıcık aşım ağrısız başımıazıcık aşım ağrısız başımınıazıcık aşım ağrısız başımınaazıcık aşım ağrısız başımındaazıcık aşım ağrısız başımındanazıcık aşım ağrısız başımının
ماazıcık aşım ağrısız başımımızazıcık aşım ağrısız başımımızıazıcık aşım ağrısız başımımızaazıcık aşım ağrısız başımımızdaazıcık aşım ağrısız başımımızdanazıcık aşım ağrısız başımımızın
شماazıcık aşım ağrısız başımınızazıcık aşım ağrısız başımınızıazıcık aşım ağrısız başımınızaazıcık aşım ağrısız başımınızdaazıcık aşım ağrısız başımınızdanazıcık aşım ağrısız başımınızın
آن‌هاazıcık aşım ağrısız başımlarıazıcık aşım ağrısız başımlarınıazıcık aşım ağrısız başımlarınaazıcık aşım ağrısız başımlarındaazıcık aşım ağrısız başımlarındanazıcık aşım ağrısız başımlarının

جمع و ملکیِ «آن‌ها» روی هم تکرار نمی‌شوند؛ یک شکل می‌تواند هر دو معنی را برساند.

شش حالت

با واژهٔ ev (خانه)

  1. حالت ساده

    yalın hâl

    ─

    evخانه

    «این خانه خیلی قشنگ است.»

    “Bu ev çok güzel.”

  2. مفعول مستقیم

    belirtme hâli

    -i
    • -ı
    • -i
    • -u
    • -ü

    eviخانه را

    «خانه را خریدیم.»

    “Evi satın aldık.”

  3. به‌سوی

    yönelme hâli

    -e
    • -a
    • -e

    eveبه خانه

    «دارم می‌روم خانه.»

    “Eve gidiyorum.”

  4. در / مکان

    bulunma hâli

    -de
    • -da
    • -de
    • -ta
    • -te

    evdeدر خانه

    «کسی در خانه نیست.»

    “Evde kimse yok.”

  5. از

    ayrılma hâli

    -den
    • -dan
    • -den
    • -tan
    • -ten

    evdenاز خانه

    «از خانه بیرون آمدم.»

    “Evden çıktım.”

  6. ملکی / اضافه

    tamlayan hâli

    -in
    • -ın
    • -in
    • -un
    • -ün

    evinخانهٔ …

    «درِ خانه باز است.»

    “Evin kapısı açık.”

چرا پسوند تغییر می‌کند؟

هماهنگی مصوت یعنی پسوند از آخرین مصوتِ کلمه پیروی می‌کند. برای پسوند مکان، دو شکل داریم:

eiöü-de
  • evevde
  • gözgözde
aıou-da
  • okulokulda
  • kızkızda

پسوندهای دارای i چهار شکل دارند: ı / i / u / ü. پسوند مکان پس از صامت‌های بی‌صدا با t شروع می‌شود؛ مانند kitapta.

سه کلمه که فرق دارند

  • kitap

    مفعولی: kitabıمکانی: kitapta

    پیش از پسوندی که با مصوت شروع می‌شود، p به b تبدیل می‌شود؛ پیش از t تغییر نمی‌کند.

  • araba

    مفعولی: arabayıمکانی: arabada

    بین دو مصوت، y میانجی می‌آید.

  • ağız

    مفعولی: ağzıمکانی: ağızda

    پیش از پسوند مصوت، مصوتِ هجای آخر می‌افتد.

جمع و ملکی

جمع-ler / -lar

  • evevler
  • kitapkitaplar

ملکی

  • من: evim
  • تو: evin
  • او: evi
  • ما: evimiz
  • شما: eviniz
  • آن‌ها: evleri

ترکیب هر سه

evخانه-lerجمع-imizما-denازevlerimizden

از خانه‌های ما