حالت‌های اسم در ترکی استانبولی

ismin hâlleri

در ترکی، برای بیان نقش اسم و معنی‌هایی مانند «به»، «در» و «از»، به آخر اسم پسوند اضافه می‌شود. یک بار یاد بگیرید، برای همهٔ اسم‌ها کار می‌کند.

جدول کامل — bağ bayırda, tarla çayırda۷۸ شکل

معنی bağ bayırda, tarla çayırda ←
شمار اسم
حالت‌های اسم bağ bayırda, tarla çayırda — مفرد
ملکی─حالت ساده-iمفعول مستقیم-eبه‌سوی-deدر / مکان-denاز-inملکی / اضافه
بدون ملکیbağ bayırda, tarla çayırdabağ bayırda, tarla çayırdayıbağ bayırda, tarla çayırdayabağ bayırda, tarla çayırdadabağ bayırda, tarla çayırdadanbağ bayırda, tarla çayırdanın
منbağ bayırda, tarla çayırdambağ bayırda, tarla çayırdamıbağ bayırda, tarla çayırdamabağ bayırda, tarla çayırdamdabağ bayırda, tarla çayırdamdanbağ bayırda, tarla çayırdamın
توbağ bayırda, tarla çayırdanbağ bayırda, tarla çayırdanıbağ bayırda, tarla çayırdanabağ bayırda, tarla çayırdandabağ bayırda, tarla çayırdandanbağ bayırda, tarla çayırdanın
اوbağ bayırda, tarla çayırdasıbağ bayırda, tarla çayırdasınıbağ bayırda, tarla çayırdasınabağ bayırda, tarla çayırdasındabağ bayırda, tarla çayırdasındanbağ bayırda, tarla çayırdasının
ماbağ bayırda, tarla çayırdamızbağ bayırda, tarla çayırdamızıbağ bayırda, tarla çayırdamızabağ bayırda, tarla çayırdamızdabağ bayırda, tarla çayırdamızdanbağ bayırda, tarla çayırdamızın
شماbağ bayırda, tarla çayırdanızbağ bayırda, tarla çayırdanızıbağ bayırda, tarla çayırdanızabağ bayırda, tarla çayırdanızdabağ bayırda, tarla çayırdanızdanbağ bayırda, tarla çayırdanızın
آن‌هاbağ bayırda, tarla çayırdalarıbağ bayırda, tarla çayırdalarınıbağ bayırda, tarla çayırdalarınabağ bayırda, tarla çayırdalarındabağ bayırda, tarla çayırdalarındanbağ bayırda, tarla çayırdalarının

جمع و ملکیِ «آن‌ها» روی هم تکرار نمی‌شوند؛ یک شکل می‌تواند هر دو معنی را برساند.

شش حالت

با واژهٔ ev (خانه)

  1. حالت ساده

    yalın hâl

    ─

    evخانه

    «این خانه خیلی قشنگ است.»

    “Bu ev çok güzel.”

  2. مفعول مستقیم

    belirtme hâli

    -i
    • -ı
    • -i
    • -u
    • -ü

    eviخانه را

    «خانه را خریدیم.»

    “Evi satın aldık.”

  3. به‌سوی

    yönelme hâli

    -e
    • -a
    • -e

    eveبه خانه

    «دارم می‌روم خانه.»

    “Eve gidiyorum.”

  4. در / مکان

    bulunma hâli

    -de
    • -da
    • -de
    • -ta
    • -te

    evdeدر خانه

    «کسی در خانه نیست.»

    “Evde kimse yok.”

  5. از

    ayrılma hâli

    -den
    • -dan
    • -den
    • -tan
    • -ten

    evdenاز خانه

    «از خانه بیرون آمدم.»

    “Evden çıktım.”

  6. ملکی / اضافه

    tamlayan hâli

    -in
    • -ın
    • -in
    • -un
    • -ün

    evinخانهٔ …

    «درِ خانه باز است.»

    “Evin kapısı açık.”

چرا پسوند تغییر می‌کند؟

هماهنگی مصوت یعنی پسوند از آخرین مصوتِ کلمه پیروی می‌کند. برای پسوند مکان، دو شکل داریم:

eiöü-de
  • evevde
  • gözgözde
aıou-da
  • okulokulda
  • kızkızda

پسوندهای دارای i چهار شکل دارند: ı / i / u / ü. پسوند مکان پس از صامت‌های بی‌صدا با t شروع می‌شود؛ مانند kitapta.

سه کلمه که فرق دارند

  • kitap

    مفعولی: kitabıمکانی: kitapta

    پیش از پسوندی که با مصوت شروع می‌شود، p به b تبدیل می‌شود؛ پیش از t تغییر نمی‌کند.

  • araba

    مفعولی: arabayıمکانی: arabada

    بین دو مصوت، y میانجی می‌آید.

  • ağız

    مفعولی: ağzıمکانی: ağızda

    پیش از پسوند مصوت، مصوتِ هجای آخر می‌افتد.

جمع و ملکی

جمع-ler / -lar

  • evevler
  • kitapkitaplar

ملکی

  • من: evim
  • تو: evin
  • او: evi
  • ما: evimiz
  • شما: eviniz
  • آن‌ها: evleri

ترکیب هر سه

evخانه-lerجمع-imizما-denازevlerimizden

از خانه‌های ما