حالت‌های اسم در ترکی استانبولی

ismin hâlleri

در ترکی، برای بیان نقش اسم و معنی‌هایی مانند «به»، «در» و «از»، به آخر اسم پسوند اضافه می‌شود. یک بار یاد بگیرید، برای همهٔ اسم‌ها کار می‌کند.

جدول کامل — bağa bak, üzüm olsun, yemeye yüzün olsun۷۸ شکل

معنی bağa bak, üzüm olsun, yemeye yüzün olsun ←
شمار اسم
حالت‌های اسم bağa bak, üzüm olsun, yemeye yüzün olsun — مفرد
ملکی─حالت ساده-iمفعول مستقیم-eبه‌سوی-deدر / مکان-denاز-inملکی / اضافه
بدون ملکیbağa bak, üzüm olsun, yemeye yüzün olsunbağa bak, üzüm olsun, yemeye yüzün olsunubağa bak, üzüm olsun, yemeye yüzün olsunabağa bak, üzüm olsun, yemeye yüzün olsundabağa bak, üzüm olsun, yemeye yüzün olsundanbağa bak, üzüm olsun, yemeye yüzün olsunun
منbağa bak, üzüm olsun, yemeye yüzün olsunumbağa bak, üzüm olsun, yemeye yüzün olsunumubağa bak, üzüm olsun, yemeye yüzün olsunumabağa bak, üzüm olsun, yemeye yüzün olsunumdabağa bak, üzüm olsun, yemeye yüzün olsunumdanbağa bak, üzüm olsun, yemeye yüzün olsunumun
توbağa bak, üzüm olsun, yemeye yüzün olsununbağa bak, üzüm olsun, yemeye yüzün olsununubağa bak, üzüm olsun, yemeye yüzün olsununabağa bak, üzüm olsun, yemeye yüzün olsunundabağa bak, üzüm olsun, yemeye yüzün olsunundanbağa bak, üzüm olsun, yemeye yüzün olsununun
اوbağa bak, üzüm olsun, yemeye yüzün olsunubağa bak, üzüm olsun, yemeye yüzün olsununubağa bak, üzüm olsun, yemeye yüzün olsununabağa bak, üzüm olsun, yemeye yüzün olsunundabağa bak, üzüm olsun, yemeye yüzün olsunundanbağa bak, üzüm olsun, yemeye yüzün olsununun
ماbağa bak, üzüm olsun, yemeye yüzün olsunumuzbağa bak, üzüm olsun, yemeye yüzün olsunumuzubağa bak, üzüm olsun, yemeye yüzün olsunumuzabağa bak, üzüm olsun, yemeye yüzün olsunumuzdabağa bak, üzüm olsun, yemeye yüzün olsunumuzdanbağa bak, üzüm olsun, yemeye yüzün olsunumuzun
شماbağa bak, üzüm olsun, yemeye yüzün olsununuzbağa bak, üzüm olsun, yemeye yüzün olsununuzubağa bak, üzüm olsun, yemeye yüzün olsununuzabağa bak, üzüm olsun, yemeye yüzün olsununuzdabağa bak, üzüm olsun, yemeye yüzün olsununuzdanbağa bak, üzüm olsun, yemeye yüzün olsununuzun
آن‌هاbağa bak, üzüm olsun, yemeye yüzün olsunlarubağa bak, üzüm olsun, yemeye yüzün olsunlarunubağa bak, üzüm olsun, yemeye yüzün olsunlarunabağa bak, üzüm olsun, yemeye yüzün olsunlarundabağa bak, üzüm olsun, yemeye yüzün olsunlarundanbağa bak, üzüm olsun, yemeye yüzün olsunlarunun

جمع و ملکیِ «آن‌ها» روی هم تکرار نمی‌شوند؛ یک شکل می‌تواند هر دو معنی را برساند.

شش حالت

با واژهٔ ev (خانه)

  1. حالت ساده

    yalın hâl

    ─

    evخانه

    «این خانه خیلی قشنگ است.»

    “Bu ev çok güzel.”

  2. مفعول مستقیم

    belirtme hâli

    -i
    • -ı
    • -i
    • -u
    • -ü

    eviخانه را

    «خانه را خریدیم.»

    “Evi satın aldık.”

  3. به‌سوی

    yönelme hâli

    -e
    • -a
    • -e

    eveبه خانه

    «دارم می‌روم خانه.»

    “Eve gidiyorum.”

  4. در / مکان

    bulunma hâli

    -de
    • -da
    • -de
    • -ta
    • -te

    evdeدر خانه

    «کسی در خانه نیست.»

    “Evde kimse yok.”

  5. از

    ayrılma hâli

    -den
    • -dan
    • -den
    • -tan
    • -ten

    evdenاز خانه

    «از خانه بیرون آمدم.»

    “Evden çıktım.”

  6. ملکی / اضافه

    tamlayan hâli

    -in
    • -ın
    • -in
    • -un
    • -ün

    evinخانهٔ …

    «درِ خانه باز است.»

    “Evin kapısı açık.”

چرا پسوند تغییر می‌کند؟

هماهنگی مصوت یعنی پسوند از آخرین مصوتِ کلمه پیروی می‌کند. برای پسوند مکان، دو شکل داریم:

eiöü-de
  • evevde
  • gözgözde
aıou-da
  • okulokulda
  • kızkızda

پسوندهای دارای i چهار شکل دارند: ı / i / u / ü. پسوند مکان پس از صامت‌های بی‌صدا با t شروع می‌شود؛ مانند kitapta.

سه کلمه که فرق دارند

  • kitap

    مفعولی: kitabıمکانی: kitapta

    پیش از پسوندی که با مصوت شروع می‌شود، p به b تبدیل می‌شود؛ پیش از t تغییر نمی‌کند.

  • araba

    مفعولی: arabayıمکانی: arabada

    بین دو مصوت، y میانجی می‌آید.

  • ağız

    مفعولی: ağzıمکانی: ağızda

    پیش از پسوند مصوت، مصوتِ هجای آخر می‌افتد.

جمع و ملکی

جمع-ler / -lar

  • evevler
  • kitapkitaplar

ملکی

  • من: evim
  • تو: evin
  • او: evi
  • ما: evimiz
  • شما: eviniz
  • آن‌ها: evleri

ترکیب هر سه

evخانه-lerجمع-imizما-denازevlerimizden

از خانه‌های ما