حالت‌های اسم در ترکی استانبولی

ismin hâlleri

در ترکی، برای بیان نقش اسم و معنی‌هایی مانند «به»، «در» و «از»، به آخر اسم پسوند اضافه می‌شود. یک بار یاد بگیرید، برای همهٔ اسم‌ها کار می‌کند.

جدول کامل — baş döndürücülük۷۸ شکل

معنی baş döndürücülük ←
شمار اسم
حالت‌های اسم baş döndürücülük — مفرد
ملکی─حالت ساده-iمفعول مستقیم-eبه‌سوی-deدر / مکان-denاز-inملکی / اضافه
بدون ملکیbaş döndürücülükbaş döndürücülüğübaş döndürücülüğebaş döndürücülüktebaş döndürücülüktenbaş döndürücülüğün
منbaş döndürücülüğümbaş döndürücülüğümübaş döndürücülüğümebaş döndürücülüğümdebaş döndürücülüğümdenbaş döndürücülüğümün
توbaş döndürücülüğünbaş döndürücülüğünübaş döndürücülüğünebaş döndürücülüğündebaş döndürücülüğündenbaş döndürücülüğünün
اوbaş döndürücülüğübaş döndürücülüğünübaş döndürücülüğünebaş döndürücülüğündebaş döndürücülüğündenbaş döndürücülüğünün
ماbaş döndürücülüğümüzbaş döndürücülüğümüzübaş döndürücülüğümüzebaş döndürücülüğümüzdebaş döndürücülüğümüzdenbaş döndürücülüğümüzün
شماbaş döndürücülüğünüzbaş döndürücülüğünüzübaş döndürücülüğünüzebaş döndürücülüğünüzdebaş döndürücülüğünüzdenbaş döndürücülüğünüzün
آن‌هاbaş döndürücülüklerübaş döndürücülüklerünübaş döndürücülüklerünebaş döndürücülükleründebaş döndürücülükleründenbaş döndürücülüklerünün

جمع و ملکیِ «آن‌ها» روی هم تکرار نمی‌شوند؛ یک شکل می‌تواند هر دو معنی را برساند.

شش حالت

با واژهٔ ev (خانه)

  1. حالت ساده

    yalın hâl

    ─

    evخانه

    «این خانه خیلی قشنگ است.»

    “Bu ev çok güzel.”

  2. مفعول مستقیم

    belirtme hâli

    -i
    • -ı
    • -i
    • -u
    • -ü

    eviخانه را

    «خانه را خریدیم.»

    “Evi satın aldık.”

  3. به‌سوی

    yönelme hâli

    -e
    • -a
    • -e

    eveبه خانه

    «دارم می‌روم خانه.»

    “Eve gidiyorum.”

  4. در / مکان

    bulunma hâli

    -de
    • -da
    • -de
    • -ta
    • -te

    evdeدر خانه

    «کسی در خانه نیست.»

    “Evde kimse yok.”

  5. از

    ayrılma hâli

    -den
    • -dan
    • -den
    • -tan
    • -ten

    evdenاز خانه

    «از خانه بیرون آمدم.»

    “Evden çıktım.”

  6. ملکی / اضافه

    tamlayan hâli

    -in
    • -ın
    • -in
    • -un
    • -ün

    evinخانهٔ …

    «درِ خانه باز است.»

    “Evin kapısı açık.”

چرا پسوند تغییر می‌کند؟

هماهنگی مصوت یعنی پسوند از آخرین مصوتِ کلمه پیروی می‌کند. برای پسوند مکان، دو شکل داریم:

eiöü-de
  • evevde
  • gözgözde
aıou-da
  • okulokulda
  • kızkızda

پسوندهای دارای i چهار شکل دارند: ı / i / u / ü. پسوند مکان پس از صامت‌های بی‌صدا با t شروع می‌شود؛ مانند kitapta.

سه کلمه که فرق دارند

  • kitap

    مفعولی: kitabıمکانی: kitapta

    پیش از پسوندی که با مصوت شروع می‌شود، p به b تبدیل می‌شود؛ پیش از t تغییر نمی‌کند.

  • araba

    مفعولی: arabayıمکانی: arabada

    بین دو مصوت، y میانجی می‌آید.

  • ağız

    مفعولی: ağzıمکانی: ağızda

    پیش از پسوند مصوت، مصوتِ هجای آخر می‌افتد.

جمع و ملکی

جمع-ler / -lar

  • evevler
  • kitapkitaplar

ملکی

  • من: evim
  • تو: evin
  • او: evi
  • ما: evimiz
  • شما: eviniz
  • آن‌ها: evleri

ترکیب هر سه

evخانه-lerجمع-imizما-denازevlerimizden

از خانه‌های ما