حالت‌های اسم در ترکی استانبولی

ismin hâlleri

در ترکی، برای بیان نقش اسم و معنی‌هایی مانند «به»، «در» و «از»، به آخر اسم پسوند اضافه می‌شود. یک بار یاد بگیرید، برای همهٔ اسم‌ها کار می‌کند.

جدول کامل — baba oğluna bir bağ bağışlamış, oğul babaya bir salkım üzüm vermemiş۷۸ شکل

معنی baba oğluna bir bağ bağışlamış, oğul babaya bir salkım üzüm vermemiş ←
شمار اسم
حالت‌های اسم baba oğluna bir bağ bağışlamış, oğul babaya bir salkım üzüm vermemiş — مفرد
ملکی─حالت ساده-iمفعول مستقیم-eبه‌سوی-deدر / مکان-denاز-inملکی / اضافه
بدون ملکیbaba oğluna bir bağ bağışlamış, oğul babaya bir salkım üzüm vermemişbaba oğluna bir bağ bağışlamış, oğul babaya bir salkım üzüm vermemişibaba oğluna bir bağ bağışlamış, oğul babaya bir salkım üzüm vermemişebaba oğluna bir bağ bağışlamış, oğul babaya bir salkım üzüm vermemiştebaba oğluna bir bağ bağışlamış, oğul babaya bir salkım üzüm vermemiştenbaba oğluna bir bağ bağışlamış, oğul babaya bir salkım üzüm vermemişin
منbaba oğluna bir bağ bağışlamış, oğul babaya bir salkım üzüm vermemişimbaba oğluna bir bağ bağışlamış, oğul babaya bir salkım üzüm vermemişimibaba oğluna bir bağ bağışlamış, oğul babaya bir salkım üzüm vermemişimebaba oğluna bir bağ bağışlamış, oğul babaya bir salkım üzüm vermemişimdebaba oğluna bir bağ bağışlamış, oğul babaya bir salkım üzüm vermemişimdenbaba oğluna bir bağ bağışlamış, oğul babaya bir salkım üzüm vermemişimin
توbaba oğluna bir bağ bağışlamış, oğul babaya bir salkım üzüm vermemişinbaba oğluna bir bağ bağışlamış, oğul babaya bir salkım üzüm vermemişinibaba oğluna bir bağ bağışlamış, oğul babaya bir salkım üzüm vermemişinebaba oğluna bir bağ bağışlamış, oğul babaya bir salkım üzüm vermemişindebaba oğluna bir bağ bağışlamış, oğul babaya bir salkım üzüm vermemişindenbaba oğluna bir bağ bağışlamış, oğul babaya bir salkım üzüm vermemişinin
اوbaba oğluna bir bağ bağışlamış, oğul babaya bir salkım üzüm vermemişibaba oğluna bir bağ bağışlamış, oğul babaya bir salkım üzüm vermemişinibaba oğluna bir bağ bağışlamış, oğul babaya bir salkım üzüm vermemişinebaba oğluna bir bağ bağışlamış, oğul babaya bir salkım üzüm vermemişindebaba oğluna bir bağ bağışlamış, oğul babaya bir salkım üzüm vermemişindenbaba oğluna bir bağ bağışlamış, oğul babaya bir salkım üzüm vermemişinin
ماbaba oğluna bir bağ bağışlamış, oğul babaya bir salkım üzüm vermemişimizbaba oğluna bir bağ bağışlamış, oğul babaya bir salkım üzüm vermemişimizibaba oğluna bir bağ bağışlamış, oğul babaya bir salkım üzüm vermemişimizebaba oğluna bir bağ bağışlamış, oğul babaya bir salkım üzüm vermemişimizdebaba oğluna bir bağ bağışlamış, oğul babaya bir salkım üzüm vermemişimizdenbaba oğluna bir bağ bağışlamış, oğul babaya bir salkım üzüm vermemişimizin
شماbaba oğluna bir bağ bağışlamış, oğul babaya bir salkım üzüm vermemişinizbaba oğluna bir bağ bağışlamış, oğul babaya bir salkım üzüm vermemişinizibaba oğluna bir bağ bağışlamış, oğul babaya bir salkım üzüm vermemişinizebaba oğluna bir bağ bağışlamış, oğul babaya bir salkım üzüm vermemişinizdebaba oğluna bir bağ bağışlamış, oğul babaya bir salkım üzüm vermemişinizdenbaba oğluna bir bağ bağışlamış, oğul babaya bir salkım üzüm vermemişinizin
آن‌هاbaba oğluna bir bağ bağışlamış, oğul babaya bir salkım üzüm vermemişleribaba oğluna bir bağ bağışlamış, oğul babaya bir salkım üzüm vermemişlerinibaba oğluna bir bağ bağışlamış, oğul babaya bir salkım üzüm vermemişlerinebaba oğluna bir bağ bağışlamış, oğul babaya bir salkım üzüm vermemişlerindebaba oğluna bir bağ bağışlamış, oğul babaya bir salkım üzüm vermemişlerindenbaba oğluna bir bağ bağışlamış, oğul babaya bir salkım üzüm vermemişlerinin

جمع و ملکیِ «آن‌ها» روی هم تکرار نمی‌شوند؛ یک شکل می‌تواند هر دو معنی را برساند.

شش حالت

با واژهٔ ev (خانه)

  1. حالت ساده

    yalın hâl

    ─

    evخانه

    «این خانه خیلی قشنگ است.»

    “Bu ev çok güzel.”

  2. مفعول مستقیم

    belirtme hâli

    -i
    • -ı
    • -i
    • -u
    • -ü

    eviخانه را

    «خانه را خریدیم.»

    “Evi satın aldık.”

  3. به‌سوی

    yönelme hâli

    -e
    • -a
    • -e

    eveبه خانه

    «دارم می‌روم خانه.»

    “Eve gidiyorum.”

  4. در / مکان

    bulunma hâli

    -de
    • -da
    • -de
    • -ta
    • -te

    evdeدر خانه

    «کسی در خانه نیست.»

    “Evde kimse yok.”

  5. از

    ayrılma hâli

    -den
    • -dan
    • -den
    • -tan
    • -ten

    evdenاز خانه

    «از خانه بیرون آمدم.»

    “Evden çıktım.”

  6. ملکی / اضافه

    tamlayan hâli

    -in
    • -ın
    • -in
    • -un
    • -ün

    evinخانهٔ …

    «درِ خانه باز است.»

    “Evin kapısı açık.”

چرا پسوند تغییر می‌کند؟

هماهنگی مصوت یعنی پسوند از آخرین مصوتِ کلمه پیروی می‌کند. برای پسوند مکان، دو شکل داریم:

eiöü-de
  • evevde
  • gözgözde
aıou-da
  • okulokulda
  • kızkızda

پسوندهای دارای i چهار شکل دارند: ı / i / u / ü. پسوند مکان پس از صامت‌های بی‌صدا با t شروع می‌شود؛ مانند kitapta.

سه کلمه که فرق دارند

  • kitap

    مفعولی: kitabıمکانی: kitapta

    پیش از پسوندی که با مصوت شروع می‌شود، p به b تبدیل می‌شود؛ پیش از t تغییر نمی‌کند.

  • araba

    مفعولی: arabayıمکانی: arabada

    بین دو مصوت، y میانجی می‌آید.

  • ağız

    مفعولی: ağzıمکانی: ağızda

    پیش از پسوند مصوت، مصوتِ هجای آخر می‌افتد.

جمع و ملکی

جمع-ler / -lar

  • evevler
  • kitapkitaplar

ملکی

  • من: evim
  • تو: evin
  • او: evi
  • ما: evimiz
  • شما: eviniz
  • آن‌ها: evleri

ترکیب هر سه

evخانه-lerجمع-imizما-denازevlerimizden

از خانه‌های ما