حالت‌های اسم در ترکی استانبولی

ismin hâlleri

در ترکی، برای بیان نقش اسم و معنی‌هایی مانند «به»، «در» و «از»، به آخر اسم پسوند اضافه می‌شود. یک بار یاد بگیرید، برای همهٔ اسم‌ها کار می‌کند.

جدول کامل — beylik çeşmesinden su içme۷۸ شکل

معنی beylik çeşmesinden su içme ←
شمار اسم
حالت‌های اسم beylik çeşmesinden su içme — مفرد
ملکی─حالت ساده-iمفعول مستقیم-eبه‌سوی-deدر / مکان-denاز-inملکی / اضافه
بدون ملکیbeylik çeşmesinden su içmebeylik çeşmesinden su içmeyibeylik çeşmesinden su içmeyebeylik çeşmesinden su içmedebeylik çeşmesinden su içmedenbeylik çeşmesinden su içmenin
منbeylik çeşmesinden su içmembeylik çeşmesinden su içmemibeylik çeşmesinden su içmemebeylik çeşmesinden su içmemdebeylik çeşmesinden su içmemdenbeylik çeşmesinden su içmemin
توbeylik çeşmesinden su içmenbeylik çeşmesinden su içmenibeylik çeşmesinden su içmenebeylik çeşmesinden su içmendebeylik çeşmesinden su içmendenbeylik çeşmesinden su içmenin
اوbeylik çeşmesinden su içmesibeylik çeşmesinden su içmesinibeylik çeşmesinden su içmesinebeylik çeşmesinden su içmesindebeylik çeşmesinden su içmesindenbeylik çeşmesinden su içmesinin
ماbeylik çeşmesinden su içmemizbeylik çeşmesinden su içmemizibeylik çeşmesinden su içmemizebeylik çeşmesinden su içmemizdebeylik çeşmesinden su içmemizdenbeylik çeşmesinden su içmemizin
شماbeylik çeşmesinden su içmenizbeylik çeşmesinden su içmenizibeylik çeşmesinden su içmenizebeylik çeşmesinden su içmenizdebeylik çeşmesinden su içmenizdenbeylik çeşmesinden su içmenizin
آن‌هاbeylik çeşmesinden su içmeleribeylik çeşmesinden su içmelerinibeylik çeşmesinden su içmelerinebeylik çeşmesinden su içmelerindebeylik çeşmesinden su içmelerindenbeylik çeşmesinden su içmelerinin

جمع و ملکیِ «آن‌ها» روی هم تکرار نمی‌شوند؛ یک شکل می‌تواند هر دو معنی را برساند.

شش حالت

با واژهٔ ev (خانه)

  1. حالت ساده

    yalın hâl

    ─

    evخانه

    «این خانه خیلی قشنگ است.»

    “Bu ev çok güzel.”

  2. مفعول مستقیم

    belirtme hâli

    -i
    • -ı
    • -i
    • -u
    • -ü

    eviخانه را

    «خانه را خریدیم.»

    “Evi satın aldık.”

  3. به‌سوی

    yönelme hâli

    -e
    • -a
    • -e

    eveبه خانه

    «دارم می‌روم خانه.»

    “Eve gidiyorum.”

  4. در / مکان

    bulunma hâli

    -de
    • -da
    • -de
    • -ta
    • -te

    evdeدر خانه

    «کسی در خانه نیست.»

    “Evde kimse yok.”

  5. از

    ayrılma hâli

    -den
    • -dan
    • -den
    • -tan
    • -ten

    evdenاز خانه

    «از خانه بیرون آمدم.»

    “Evden çıktım.”

  6. ملکی / اضافه

    tamlayan hâli

    -in
    • -ın
    • -in
    • -un
    • -ün

    evinخانهٔ …

    «درِ خانه باز است.»

    “Evin kapısı açık.”

چرا پسوند تغییر می‌کند؟

هماهنگی مصوت یعنی پسوند از آخرین مصوتِ کلمه پیروی می‌کند. برای پسوند مکان، دو شکل داریم:

eiöü-de
  • evevde
  • gözgözde
aıou-da
  • okulokulda
  • kızkızda

پسوندهای دارای i چهار شکل دارند: ı / i / u / ü. پسوند مکان پس از صامت‌های بی‌صدا با t شروع می‌شود؛ مانند kitapta.

سه کلمه که فرق دارند

  • kitap

    مفعولی: kitabıمکانی: kitapta

    پیش از پسوندی که با مصوت شروع می‌شود، p به b تبدیل می‌شود؛ پیش از t تغییر نمی‌کند.

  • araba

    مفعولی: arabayıمکانی: arabada

    بین دو مصوت، y میانجی می‌آید.

  • ağız

    مفعولی: ağzıمکانی: ağızda

    پیش از پسوند مصوت، مصوتِ هجای آخر می‌افتد.

جمع و ملکی

جمع-ler / -lar

  • evevler
  • kitapkitaplar

ملکی

  • من: evim
  • تو: evin
  • او: evi
  • ما: evimiz
  • شما: eviniz
  • آن‌ها: evleri

ترکیب هر سه

evخانه-lerجمع-imizما-denازevlerimizden

از خانه‌های ما