حالت‌های اسم در ترکی استانبولی

ismin hâlleri

در ترکی، برای بیان نقش اسم و معنی‌هایی مانند «به»، «در» و «از»، به آخر اسم پسوند اضافه می‌شود. یک بار یاد بگیرید، برای همهٔ اسم‌ها کار می‌کند.

جدول کامل — bitişik çanak yapraklılar۷۸ شکل

معنی bitişik çanak yapraklılar ←
شمار اسم
حالت‌های اسم bitişik çanak yapraklılar — مفرد
ملکی─حالت ساده-iمفعول مستقیم-eبه‌سوی-deدر / مکان-denاز-inملکی / اضافه
بدون ملکیbitişik çanak yapraklılarbitişik çanak yapraklılarıbitişik çanak yapraklılarabitişik çanak yapraklılardabitişik çanak yapraklılardanbitişik çanak yapraklıların
منbitişik çanak yapraklılarımbitişik çanak yapraklılarımıbitişik çanak yapraklılarımabitişik çanak yapraklılarımdabitişik çanak yapraklılarımdanbitişik çanak yapraklılarımın
توbitişik çanak yapraklılarınbitişik çanak yapraklılarınıbitişik çanak yapraklılarınabitişik çanak yapraklılarındabitişik çanak yapraklılarındanbitişik çanak yapraklılarının
اوbitişik çanak yapraklılarıbitişik çanak yapraklılarınıbitişik çanak yapraklılarınabitişik çanak yapraklılarındabitişik çanak yapraklılarındanbitişik çanak yapraklılarının
ماbitişik çanak yapraklılarımızbitişik çanak yapraklılarımızıbitişik çanak yapraklılarımızabitişik çanak yapraklılarımızdabitişik çanak yapraklılarımızdanbitişik çanak yapraklılarımızın
شماbitişik çanak yapraklılarınızbitişik çanak yapraklılarınızıbitişik çanak yapraklılarınızabitişik çanak yapraklılarınızdabitişik çanak yapraklılarınızdanbitişik çanak yapraklılarınızın
آن‌هاbitişik çanak yapraklılarlarıbitişik çanak yapraklılarlarınıbitişik çanak yapraklılarlarınabitişik çanak yapraklılarlarındabitişik çanak yapraklılarlarındanbitişik çanak yapraklılarlarının

جمع و ملکیِ «آن‌ها» روی هم تکرار نمی‌شوند؛ یک شکل می‌تواند هر دو معنی را برساند.

شش حالت

با واژهٔ ev (خانه)

  1. حالت ساده

    yalın hâl

    ─

    evخانه

    «این خانه خیلی قشنگ است.»

    “Bu ev çok güzel.”

  2. مفعول مستقیم

    belirtme hâli

    -i
    • -ı
    • -i
    • -u
    • -ü

    eviخانه را

    «خانه را خریدیم.»

    “Evi satın aldık.”

  3. به‌سوی

    yönelme hâli

    -e
    • -a
    • -e

    eveبه خانه

    «دارم می‌روم خانه.»

    “Eve gidiyorum.”

  4. در / مکان

    bulunma hâli

    -de
    • -da
    • -de
    • -ta
    • -te

    evdeدر خانه

    «کسی در خانه نیست.»

    “Evde kimse yok.”

  5. از

    ayrılma hâli

    -den
    • -dan
    • -den
    • -tan
    • -ten

    evdenاز خانه

    «از خانه بیرون آمدم.»

    “Evden çıktım.”

  6. ملکی / اضافه

    tamlayan hâli

    -in
    • -ın
    • -in
    • -un
    • -ün

    evinخانهٔ …

    «درِ خانه باز است.»

    “Evin kapısı açık.”

چرا پسوند تغییر می‌کند؟

هماهنگی مصوت یعنی پسوند از آخرین مصوتِ کلمه پیروی می‌کند. برای پسوند مکان، دو شکل داریم:

eiöü-de
  • evevde
  • gözgözde
aıou-da
  • okulokulda
  • kızkızda

پسوندهای دارای i چهار شکل دارند: ı / i / u / ü. پسوند مکان پس از صامت‌های بی‌صدا با t شروع می‌شود؛ مانند kitapta.

سه کلمه که فرق دارند

  • kitap

    مفعولی: kitabıمکانی: kitapta

    پیش از پسوندی که با مصوت شروع می‌شود، p به b تبدیل می‌شود؛ پیش از t تغییر نمی‌کند.

  • araba

    مفعولی: arabayıمکانی: arabada

    بین دو مصوت، y میانجی می‌آید.

  • ağız

    مفعولی: ağzıمکانی: ağızda

    پیش از پسوند مصوت، مصوتِ هجای آخر می‌افتد.

جمع و ملکی

جمع-ler / -lar

  • evevler
  • kitapkitaplar

ملکی

  • من: evim
  • تو: evin
  • او: evi
  • ما: evimiz
  • شما: eviniz
  • آن‌ها: evleri

ترکیب هر سه

evخانه-lerجمع-imizما-denازevlerimizden

از خانه‌های ما