حالت‌های اسم در ترکی استانبولی

ismin hâlleri

در ترکی، برای بیان نقش اسم و معنی‌هایی مانند «به»، «در» و «از»، به آخر اسم پسوند اضافه می‌شود. یک بار یاد بگیرید، برای همهٔ اسم‌ها کار می‌کند.

جدول کامل — dağların misafir aldığı mevsim۷۸ شکل

معنی dağların misafir aldığı mevsim ←
شمار اسم
حالت‌های اسم dağların misafir aldığı mevsim — مفرد
ملکی─حالت ساده-iمفعول مستقیم-eبه‌سوی-deدر / مکان-denاز-inملکی / اضافه
بدون ملکیdağların misafir aldığı mevsimdağların misafir aldığı mevsimidağların misafir aldığı mevsimedağların misafir aldığı mevsimdedağların misafir aldığı mevsimdendağların misafir aldığı mevsimin
منdağların misafir aldığı mevsimimdağların misafir aldığı mevsimimidağların misafir aldığı mevsimimedağların misafir aldığı mevsimimdedağların misafir aldığı mevsimimdendağların misafir aldığı mevsimimin
توdağların misafir aldığı mevsimindağların misafir aldığı mevsiminidağların misafir aldığı mevsiminedağların misafir aldığı mevsimindedağların misafir aldığı mevsimindendağların misafir aldığı mevsiminin
اوdağların misafir aldığı mevsimidağların misafir aldığı mevsiminidağların misafir aldığı mevsiminedağların misafir aldığı mevsimindedağların misafir aldığı mevsimindendağların misafir aldığı mevsiminin
ماdağların misafir aldığı mevsimimizdağların misafir aldığı mevsimimizidağların misafir aldığı mevsimimizedağların misafir aldığı mevsimimizdedağların misafir aldığı mevsimimizdendağların misafir aldığı mevsimimizin
شماdağların misafir aldığı mevsiminizdağların misafir aldığı mevsiminizidağların misafir aldığı mevsiminizedağların misafir aldığı mevsiminizdedağların misafir aldığı mevsiminizdendağların misafir aldığı mevsiminizin
آن‌هاdağların misafir aldığı mevsimleridağların misafir aldığı mevsimlerinidağların misafir aldığı mevsimlerinedağların misafir aldığı mevsimlerindedağların misafir aldığı mevsimlerindendağların misafir aldığı mevsimlerinin

جمع و ملکیِ «آن‌ها» روی هم تکرار نمی‌شوند؛ یک شکل می‌تواند هر دو معنی را برساند.

شش حالت

با واژهٔ ev (خانه)

  1. حالت ساده

    yalın hâl

    ─

    evخانه

    «این خانه خیلی قشنگ است.»

    “Bu ev çok güzel.”

  2. مفعول مستقیم

    belirtme hâli

    -i
    • -ı
    • -i
    • -u
    • -ü

    eviخانه را

    «خانه را خریدیم.»

    “Evi satın aldık.”

  3. به‌سوی

    yönelme hâli

    -e
    • -a
    • -e

    eveبه خانه

    «دارم می‌روم خانه.»

    “Eve gidiyorum.”

  4. در / مکان

    bulunma hâli

    -de
    • -da
    • -de
    • -ta
    • -te

    evdeدر خانه

    «کسی در خانه نیست.»

    “Evde kimse yok.”

  5. از

    ayrılma hâli

    -den
    • -dan
    • -den
    • -tan
    • -ten

    evdenاز خانه

    «از خانه بیرون آمدم.»

    “Evden çıktım.”

  6. ملکی / اضافه

    tamlayan hâli

    -in
    • -ın
    • -in
    • -un
    • -ün

    evinخانهٔ …

    «درِ خانه باز است.»

    “Evin kapısı açık.”

چرا پسوند تغییر می‌کند؟

هماهنگی مصوت یعنی پسوند از آخرین مصوتِ کلمه پیروی می‌کند. برای پسوند مکان، دو شکل داریم:

eiöü-de
  • evevde
  • gözgözde
aıou-da
  • okulokulda
  • kızkızda

پسوندهای دارای i چهار شکل دارند: ı / i / u / ü. پسوند مکان پس از صامت‌های بی‌صدا با t شروع می‌شود؛ مانند kitapta.

سه کلمه که فرق دارند

  • kitap

    مفعولی: kitabıمکانی: kitapta

    پیش از پسوندی که با مصوت شروع می‌شود، p به b تبدیل می‌شود؛ پیش از t تغییر نمی‌کند.

  • araba

    مفعولی: arabayıمکانی: arabada

    بین دو مصوت، y میانجی می‌آید.

  • ağız

    مفعولی: ağzıمکانی: ağızda

    پیش از پسوند مصوت، مصوتِ هجای آخر می‌افتد.

جمع و ملکی

جمع-ler / -lar

  • evevler
  • kitapkitaplar

ملکی

  • من: evim
  • تو: evin
  • او: evi
  • ما: evimiz
  • شما: eviniz
  • آن‌ها: evleri

ترکیب هر سه

evخانه-lerجمع-imizما-denازevlerimizden

از خانه‌های ما