حالت‌های اسم در ترکی استانبولی

ismin hâlleri

در ترکی، برای بیان نقش اسم و معنی‌هایی مانند «به»، «در» و «از»، به آخر اسم پسوند اضافه می‌شود. یک بار یاد بگیرید، برای همهٔ اسم‌ها کار می‌کند.

جدول کامل — eli yüzü düzgünlük۷۸ شکل

معنی eli yüzü düzgünlük ←
شمار اسم
حالت‌های اسم eli yüzü düzgünlük — مفرد
ملکی─حالت ساده-iمفعول مستقیم-eبه‌سوی-deدر / مکان-denاز-inملکی / اضافه
بدون ملکیeli yüzü düzgünlükeli yüzü düzgünlüğüeli yüzü düzgünlüğeeli yüzü düzgünlükteeli yüzü düzgünlükteneli yüzü düzgünlüğün
منeli yüzü düzgünlüğümeli yüzü düzgünlüğümüeli yüzü düzgünlüğümeeli yüzü düzgünlüğümdeeli yüzü düzgünlüğümdeneli yüzü düzgünlüğümün
توeli yüzü düzgünlüğüneli yüzü düzgünlüğünüeli yüzü düzgünlüğüneeli yüzü düzgünlüğündeeli yüzü düzgünlüğündeneli yüzü düzgünlüğünün
اوeli yüzü düzgünlüğüeli yüzü düzgünlüğünüeli yüzü düzgünlüğüneeli yüzü düzgünlüğündeeli yüzü düzgünlüğündeneli yüzü düzgünlüğünün
ماeli yüzü düzgünlüğümüzeli yüzü düzgünlüğümüzüeli yüzü düzgünlüğümüzeeli yüzü düzgünlüğümüzdeeli yüzü düzgünlüğümüzdeneli yüzü düzgünlüğümüzün
شماeli yüzü düzgünlüğünüzeli yüzü düzgünlüğünüzüeli yüzü düzgünlüğünüzeeli yüzü düzgünlüğünüzdeeli yüzü düzgünlüğünüzdeneli yüzü düzgünlüğünüzün
آن‌هاeli yüzü düzgünlüklerüeli yüzü düzgünlüklerünüeli yüzü düzgünlüklerüneeli yüzü düzgünlükleründeeli yüzü düzgünlükleründeneli yüzü düzgünlüklerünün

جمع و ملکیِ «آن‌ها» روی هم تکرار نمی‌شوند؛ یک شکل می‌تواند هر دو معنی را برساند.

شش حالت

با واژهٔ ev (خانه)

  1. حالت ساده

    yalın hâl

    ─

    evخانه

    «این خانه خیلی قشنگ است.»

    “Bu ev çok güzel.”

  2. مفعول مستقیم

    belirtme hâli

    -i
    • -ı
    • -i
    • -u
    • -ü

    eviخانه را

    «خانه را خریدیم.»

    “Evi satın aldık.”

  3. به‌سوی

    yönelme hâli

    -e
    • -a
    • -e

    eveبه خانه

    «دارم می‌روم خانه.»

    “Eve gidiyorum.”

  4. در / مکان

    bulunma hâli

    -de
    • -da
    • -de
    • -ta
    • -te

    evdeدر خانه

    «کسی در خانه نیست.»

    “Evde kimse yok.”

  5. از

    ayrılma hâli

    -den
    • -dan
    • -den
    • -tan
    • -ten

    evdenاز خانه

    «از خانه بیرون آمدم.»

    “Evden çıktım.”

  6. ملکی / اضافه

    tamlayan hâli

    -in
    • -ın
    • -in
    • -un
    • -ün

    evinخانهٔ …

    «درِ خانه باز است.»

    “Evin kapısı açık.”

چرا پسوند تغییر می‌کند؟

هماهنگی مصوت یعنی پسوند از آخرین مصوتِ کلمه پیروی می‌کند. برای پسوند مکان، دو شکل داریم:

eiöü-de
  • evevde
  • gözgözde
aıou-da
  • okulokulda
  • kızkızda

پسوندهای دارای i چهار شکل دارند: ı / i / u / ü. پسوند مکان پس از صامت‌های بی‌صدا با t شروع می‌شود؛ مانند kitapta.

سه کلمه که فرق دارند

  • kitap

    مفعولی: kitabıمکانی: kitapta

    پیش از پسوندی که با مصوت شروع می‌شود، p به b تبدیل می‌شود؛ پیش از t تغییر نمی‌کند.

  • araba

    مفعولی: arabayıمکانی: arabada

    بین دو مصوت، y میانجی می‌آید.

  • ağız

    مفعولی: ağzıمکانی: ağızda

    پیش از پسوند مصوت، مصوتِ هجای آخر می‌افتد.

جمع و ملکی

جمع-ler / -lar

  • evevler
  • kitapkitaplar

ملکی

  • من: evim
  • تو: evin
  • او: evi
  • ما: evimiz
  • شما: eviniz
  • آن‌ها: evleri

ترکیب هر سه

evخانه-lerجمع-imizما-denازevlerimizden

از خانه‌های ما