حالت‌های اسم در ترکی استانبولی
ismin hâlleriدر ترکی، برای بیان نقش اسم و معنی‌هایی مانند «به»، «در» و «از»، به آخر اسم پسوند اضافه می‌شود. یک بار یاد بگیرید، برای همهٔ اسم‌ها کار می‌کند.
جدول کامل — parlamenter sistem۷۸ شکل
معنی parlamenter sistem ←| ملکی | ─حالت ساده | -iمفعول مستقیم | -eبه‌سوی | -deدر / مکان | -denاز | -inملکی / اضافه |
|---|---|---|---|---|---|---|
| بدون ملکی | parlamenter sistem | parlamenter sistemi | parlamenter sisteme | parlamenter sistemde | parlamenter sistemden | parlamenter sistemin |
| من | parlamenter sistemim | parlamenter sistemimi | parlamenter sistemime | parlamenter sistemimde | parlamenter sistemimden | parlamenter sistemimin |
| تو | parlamenter sistemin | parlamenter sistemini | parlamenter sistemine | parlamenter sisteminde | parlamenter sisteminden | parlamenter sisteminin |
| او | parlamenter sistemi | parlamenter sistemini | parlamenter sistemine | parlamenter sisteminde | parlamenter sisteminden | parlamenter sisteminin |
| ما | parlamenter sistemimiz | parlamenter sistemimizi | parlamenter sistemimize | parlamenter sistemimizde | parlamenter sistemimizden | parlamenter sistemimizin |
| شما | parlamenter sisteminiz | parlamenter sisteminizi | parlamenter sisteminize | parlamenter sisteminizde | parlamenter sisteminizden | parlamenter sisteminizin |
| آن‌ها | parlamenter sistemleri | parlamenter sistemlerini | parlamenter sistemlerine | parlamenter sistemlerinde | parlamenter sistemlerinden | parlamenter sistemlerinin |
جمع و ملکیِ «آن‌ها» روی هم تکرار نمی‌شوند؛ یک شکل می‌تواند هر دو معنی را برساند.
شش حالت
با واژهٔ ev (خانه)
- ─
حالت ساده
yalın hâl
evخانه
«این خانه خیلی قشنگ است.»
“Bu ev çok güzel.”
- -i
مفعول مستقیم
belirtme hâli
- -ı
- -i
- -u
- -ü
eviخانه را
«خانه را خریدیم.»
“Evi satın aldık.”
- -e
به‌سوی
yönelme hâli
- -a
- -e
eveبه خانه
«دارم می‌روم خانه.»
“Eve gidiyorum.”
- -de
در / مکان
bulunma hâli
- -da
- -de
- -ta
- -te
evdeدر خانه
«کسی در خانه نیست.»
“Evde kimse yok.”
- -den
از
ayrılma hâli
- -dan
- -den
- -tan
- -ten
evdenاز خانه
«از خانه بیرون آمدم.»
“Evden çıktım.”
- -in
ملکی / اضافه
tamlayan hâli
- -ın
- -in
- -un
- -ün
evinخانهٔ …
«درِ خانه باز است.»
“Evin kapısı açık.”
چرا پسوند تغییر می‌کند؟
هماهنگی مصوت یعنی پسوند از آخرین مصوتِ کلمه پیروی می‌کند. برای پسوند مکان، دو شکل داریم:
- evevde
- gözgözde
- okulokulda
- kızkızda
پسوندهای دارای i چهار شکل دارند: ı / i / u / ü. پسوند مکان پس از صامت‌های بی‌صدا با t شروع می‌شود؛ مانند kitapta.
سه کلمه که فرق دارند
kitap
مفعولی: kitabıمکانی: kitaptaپیش از پسوندی که با مصوت شروع می‌شود، p به b تبدیل می‌شود؛ پیش از t تغییر نمی‌کند.
araba
مفعولی: arabayıمکانی: arabadaبین دو مصوت، y میانجی می‌آید.
ağız
مفعولی: ağzıمکانی: ağızdaپیش از پسوند مصوت، مصوتِ هجای آخر می‌افتد.
جمع و ملکی
جمع-ler / -lar
- evevler
- kitapkitaplar
ملکی
- من: evim
- تو: evin
- او: evi
- ما: evimiz
- شما: eviniz
- آن‌ها: evleri
ترکیب هر سه
از خانه‌های ما