حالت‌های اسم در ترکی استانبولی

ismin hâlleri

در ترکی، برای بیان نقش اسم و معنی‌هایی مانند «به»، «در» و «از»، به آخر اسم پسوند اضافه می‌شود. یک بار یاد بگیرید، برای همهٔ اسم‌ها کار می‌کند.

جدول کامل — ava gelmez kuş olmaz, başa gelmez iş olmaz۷۸ شکل

معنی ava gelmez kuş olmaz, başa gelmez iş olmaz ←
شمار اسم
حالت‌های اسم ava gelmez kuş olmaz, başa gelmez iş olmaz — مفرد
ملکی─حالت ساده-iمفعول مستقیم-eبه‌سوی-deدر / مکان-denاز-inملکی / اضافه
بدون ملکیava gelmez kuş olmaz, başa gelmez iş olmazava gelmez kuş olmaz, başa gelmez iş olmazıava gelmez kuş olmaz, başa gelmez iş olmazaava gelmez kuş olmaz, başa gelmez iş olmazdaava gelmez kuş olmaz, başa gelmez iş olmazdanava gelmez kuş olmaz, başa gelmez iş olmazın
منava gelmez kuş olmaz, başa gelmez iş olmazımava gelmez kuş olmaz, başa gelmez iş olmazımıava gelmez kuş olmaz, başa gelmez iş olmazımaava gelmez kuş olmaz, başa gelmez iş olmazımdaava gelmez kuş olmaz, başa gelmez iş olmazımdanava gelmez kuş olmaz, başa gelmez iş olmazımın
توava gelmez kuş olmaz, başa gelmez iş olmazınava gelmez kuş olmaz, başa gelmez iş olmazınıava gelmez kuş olmaz, başa gelmez iş olmazınaava gelmez kuş olmaz, başa gelmez iş olmazındaava gelmez kuş olmaz, başa gelmez iş olmazındanava gelmez kuş olmaz, başa gelmez iş olmazının
اوava gelmez kuş olmaz, başa gelmez iş olmazıava gelmez kuş olmaz, başa gelmez iş olmazınıava gelmez kuş olmaz, başa gelmez iş olmazınaava gelmez kuş olmaz, başa gelmez iş olmazındaava gelmez kuş olmaz, başa gelmez iş olmazındanava gelmez kuş olmaz, başa gelmez iş olmazının
ماava gelmez kuş olmaz, başa gelmez iş olmazımızava gelmez kuş olmaz, başa gelmez iş olmazımızıava gelmez kuş olmaz, başa gelmez iş olmazımızaava gelmez kuş olmaz, başa gelmez iş olmazımızdaava gelmez kuş olmaz, başa gelmez iş olmazımızdanava gelmez kuş olmaz, başa gelmez iş olmazımızın
شماava gelmez kuş olmaz, başa gelmez iş olmazınızava gelmez kuş olmaz, başa gelmez iş olmazınızıava gelmez kuş olmaz, başa gelmez iş olmazınızaava gelmez kuş olmaz, başa gelmez iş olmazınızdaava gelmez kuş olmaz, başa gelmez iş olmazınızdanava gelmez kuş olmaz, başa gelmez iş olmazınızın
آن‌هاava gelmez kuş olmaz, başa gelmez iş olmazlarıava gelmez kuş olmaz, başa gelmez iş olmazlarınıava gelmez kuş olmaz, başa gelmez iş olmazlarınaava gelmez kuş olmaz, başa gelmez iş olmazlarındaava gelmez kuş olmaz, başa gelmez iş olmazlarındanava gelmez kuş olmaz, başa gelmez iş olmazlarının

جمع و ملکیِ «آن‌ها» روی هم تکرار نمی‌شوند؛ یک شکل می‌تواند هر دو معنی را برساند.

شش حالت

با واژهٔ ev (خانه)

  1. حالت ساده

    yalın hâl

    ─

    evخانه

    «این خانه خیلی قشنگ است.»

    “Bu ev çok güzel.”

  2. مفعول مستقیم

    belirtme hâli

    -i
    • -ı
    • -i
    • -u
    • -ü

    eviخانه را

    «خانه را خریدیم.»

    “Evi satın aldık.”

  3. به‌سوی

    yönelme hâli

    -e
    • -a
    • -e

    eveبه خانه

    «دارم می‌روم خانه.»

    “Eve gidiyorum.”

  4. در / مکان

    bulunma hâli

    -de
    • -da
    • -de
    • -ta
    • -te

    evdeدر خانه

    «کسی در خانه نیست.»

    “Evde kimse yok.”

  5. از

    ayrılma hâli

    -den
    • -dan
    • -den
    • -tan
    • -ten

    evdenاز خانه

    «از خانه بیرون آمدم.»

    “Evden çıktım.”

  6. ملکی / اضافه

    tamlayan hâli

    -in
    • -ın
    • -in
    • -un
    • -ün

    evinخانهٔ …

    «درِ خانه باز است.»

    “Evin kapısı açık.”

چرا پسوند تغییر می‌کند؟

هماهنگی مصوت یعنی پسوند از آخرین مصوتِ کلمه پیروی می‌کند. برای پسوند مکان، دو شکل داریم:

eiöü-de
  • evevde
  • gözgözde
aıou-da
  • okulokulda
  • kızkızda

پسوندهای دارای i چهار شکل دارند: ı / i / u / ü. پسوند مکان پس از صامت‌های بی‌صدا با t شروع می‌شود؛ مانند kitapta.

سه کلمه که فرق دارند

  • kitap

    مفعولی: kitabıمکانی: kitapta

    پیش از پسوندی که با مصوت شروع می‌شود، p به b تبدیل می‌شود؛ پیش از t تغییر نمی‌کند.

  • araba

    مفعولی: arabayıمکانی: arabada

    بین دو مصوت، y میانجی می‌آید.

  • ağız

    مفعولی: ağzıمکانی: ağızda

    پیش از پسوند مصوت، مصوتِ هجای آخر می‌افتد.

جمع و ملکی

جمع-ler / -lar

  • evevler
  • kitapkitaplar

ملکی

  • من: evim
  • تو: evin
  • او: evi
  • ما: evimiz
  • شما: eviniz
  • آن‌ها: evleri

ترکیب هر سه

evخانه-lerجمع-imizما-denازevlerimizden

از خانه‌های ما